Bitcoin phải chăng cũng chỉ là một dạng bong bóng xà phòng?

Phần 3: Công nghiệp Bitcoin sẽ chỉ là bong bóng xà phòng?

Những ngày qua, dư luận xôn xao hẳn lên bởi những thông tin trái chiều về cơ hội làm giàu cùng đồng Bitcoin. Phát biểu của một CEO ngân hàng danh tiếng vừa khiến đồng tiền ảo này tụt giá giao dịch, thì có ngay một loạt ý kiến trái chiều phản bác lại, cho rằng các thủ lãnh tài chính không muốn chấp nhận sự thật giá trị Bitcoin điều chỉnh ngang hàng sẽ làm các ngân hàng chao đảo.

Tất cả thông tin đã khiến người ta ùn ùn “kéo nhau đi đào Bitcoin”, từ đầu tư cả trăm máy tính để triển khai, cho đến lập nhóm kết nối bạn bè quen biết… tìm cách buôn bán tiền ảo. Cơn sốt tiền ảo gần như ngập tràn mọi diễn đàn tài chính, công nghệ, và trở thành từ khóa hot với các công cụ tìm kiếm và mạng xã hội. Nhiều người tin rằng với tốc độ thăng trưởng đó, Bitcoin và các loại tiền ảo phái sinh mới sẽ kiến tạo nên một môi trường tiền tệ mới, không còn lệ thuộc bất cứ hệ thống banking nào cũng như không còn bị một lực lượng “in tiền” nào quyết định.

Một số chuyên gia tài chính quốc tế nhận định, xét tích cực, thì đồng tiền ảo thật sự hỗ trợ hệ thống ngân hàng truyền thống, ít nhất là về áp lực tiền tệ cho vay. Đơn giản khi một sự cố khủng hoảng nổ ra, tài chính một quốc gia, một khu vực bị ách tắc, tiền mặt không đủ, các ngân hàng ngừng cho vay, sẽ khiến thị trường đóng băng. Các loại tiền giấy mệnh giá bao nhiêu cũng có nguy cơ thành giấy vụn. Người ta sẽ không thể cứu vãn tình thế khi mọi khoản tích lũy bị nhốt cứng trong két sắt ngân hàng, dù xếp hàng cả ngày cũng không mong lấy ra. Lúc đó, đồng tiền ảo với giao dịch không thuộc ngân hàng sẽ vẫn hoạt động, người ta vẫn có thể dùng nó để giao dịch và cho vay.

Xem xét tiền ảo ở giá trị hỗ trợ cho hệ thống các ngân hàng và tài chính thanh toán, cho vay, có thể thấy rõ tính tích cực.

Chính với cách nhìn này, mà cộng đồng tài chính tin tưởng, Bitcoin và các loại tiền ảo sẽ hiệu quả ở những khu vực, quốc gia bị thiên tai, chiến tranh, khủng hoảng kinh tế hay đơn giản là… lúc đồng tiền giấy mất giá.

Nhưng với những nền kinh tế ổn định, phát triển bền vững thì sao? Đồng tiền ảo với khả năng “tự do thanh toán” của mình sẽ trở thành mối lo cho các nhà làm chính sách và đầu tư.

Điều này liên quan đến nguyên tắc giá trị cơ sở của quy ước tiền tệ.

Do các đồng tiền “thật” luôn được các chính phủ “bảo vệ” và các ngân hàng luân chuyển kiểm soát, nên giá trị cơ sở luôn có, gắn chặt với các loại tài sản được đầu tư.

Đơn cử một doanh nghiệp sản xuất có giá trị tài sản niêm yết trên sàn chứng khoán, sẽ càng tăng cổ phiếu nếu làm ăn hiệu quả. Đồng tiền một quốc gia cũng vậy, sẽ càng ổn định và tăng giá trị nếu quốc gia đó điều hành kinh tế và hoạt động chính trị ổn định.

Với những trường hợp này, khả năng cho vay, định giá tài sản theo đồng tiền thật của các quốc gia sẽ rất tốt, hệ thống bảo vệ của các ngân hàng được bảo đảm. Lúc đó, sự xuất hiện những đồng tiền ảo với giá trị trao đổi ngang hàng sẽ lại là tác nhân làm hạn chế các đồng tiền khác.

Người ta không thể niêm yết giá trị tiền tệ theo một đồng tiền có mệnh giá thay đổi liên tục được. Trong khi thực chất tiền ảo, là tùy thuộc “tốc độ đào”, “quy mô đào” và giao dịch trên thị trường tiền ảo, hôm nay có thể có giá 1 ngàn đồng ngày mai sẽ lên 2 ngàn.

Đó là chưa kể tiền ảo thay nhau xuất hiện, với nhiều loại đồng tiền khác nhau có thể xuất hiện chỉ do một nhóm lợi ích nào đó quy ước với nhau.

Để hiểu điều này, một chuyên gia game lý luận, mọi người cứ thử lấy đồng tiền game để theo dõi, sẽ thấy 1 đồng peso ở game này ăn 3 đồng vàng ở game kia. Nhưng khi thông tin ấy lan ra, người chơi sẽ đua nhau đào peso, khiến cho đồng tiền này nhiều hơn, giao dịch trên thị trường biến động, có thể lại thành dư thừa, và có thể chỉ sau 1 ngày sẽ trở thành 3 đồng peso ăn 1 đồng vàng của game kia. Thay đổi trong khai thác tiền ảo đã dẫn đến những tâm lý khác biệt như vậy, thì làm sao bảo đảm có 1 đồng tiền ảo ổn định mệnh giá?

Thậm chí trong bối cảnh 1 đồng tiền ảo có ổn định đi nữa, thì giá trị của nó sẽ luôn có hướng tăng lên, càng được khai thác càng tăng, và người ta cứ mua bán giao dịch để hưởng lợi. Vậy đồng tiền sẽ tăng giá đến mức độ nào?

Tiền ảo có thể gia tăng các giá trị quy ước đến mức độ nào, khi bản thân không có giá trị cơ bản làm điểm tựa?

Về nguyên lý, không ai kiểm soát đồng tiền ảo, nhưng thực chất nó cũng vẫn bị kiểm soát, bởi chính những người đang vận hành hệ thống quy ước đồng tiền ảo ấy chia sẻ dữ liệu với nhau, qua công nghệ blockchain, rồi những nhà đầu tư có nguồn lực cũng sẽ khống chế thị trường giao dịch.

Đã là tiền tệ, có giao dịch, tất nhiên nảy sinh lợi nhuận, những nhà đầu tư sẽ kiểm soát và tiên liệu được dòng tiền sinh lãi của mình. Nên đến một lúc nào đó, những người vận hành hệ thống khai thác tiền ảo, ban hành các quy ước và điều kiện hoạt động tiền ảo, tự nhiên thay đổi cách thanh toán giao dịch hay đơn giản là… biến mất, thì thị trường sẽ ra sao?

Đây là lý do để người ta tin, Bitcoin hay các đồng tiền ảo, do không có giá trị cơ sở mệnh giá, sẽ chỉ là bong bóng xà phòng. Thế giới đã từng ghi nhận sự cố của những vụ củ hoa tulip, thì với đồng tiền ảo cũng phải xem xét.

Khi mọi giao dịch quanh một đồng tiền luôn tăng mà không có bệ đỡ giá trị, sẽ có một ngày nào đó, mọi giao dịch bị đình trệ và mọi giá trị tài sản đầu tư sẽ rơi tự do. Lúc đó, sẽ trừ một số người chốt lãi kịp lúc và cao chạy xa bay, còn lại tất cả những ai tham gia đầu tư đồng tiền ấy đành ôm hận và mất mát khủng khiếp.

Rõ ràng trong một tầm nhìn bền vững, đối chiếu các giá trị đầu tư khác liên quan đến những lĩnh vực như văn hóa xã hội, chính trị… của đời sống con người, những nhà đầu tư tài chính đều hiểu rằng, khi con người đang phát minh ra một giá trị đột phá, chưa từng có và sẽ đi rất xa trong nền kinh tế, thì cũng sẽ đều có nguy cơ xuất hiện những hiểm họa tan vỡ giá trị, như bong bóng dotcom một thời hay bong bóng tín dụng trên thị trường bất động sản mới đây. Cuối cùng, Bitcoin và mọi đồng tiền ảo qua những nguy cơ biến động đó, cũng sẽ “mèo lại hoàn mèo” thôi.

Giá trị thật của tiền ảo, vì thế quy đến cùng, thuộc về tâm lý con người!

Thanh Nguyên.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here