QuantaVerse, một công ty ở Wayne, Pennsylvania đang được ngành tài chính quốc tế quan tâm bởi vừa công bố theo đuổi, phát triển công nghệ trí tuệ nhân tạo hỗ trợ các ngân hàng lớn nhất thế giới nhận dạng các hoạt động rửa tiền, tài trợ khủng bố và các tội phạm tài chính khác.

Thành tích được ghi nhận của công ty này, là đã giúp phát hiện một công dân Panama, người được DEA ghi nhận là “một trong những kẻ nguy hiểm nhất trong giới rửa tiền ma túy”. Qua đó, vấn đề tìm kiếm, phát hiện những hoạt động tài trợ khủng bố trên thế giới có thể tìm thấy một lời giải tích cực hơn.

Sử dụng công nghệ tìm kiếm?

Sự thật cho thấy, đến nay việc chống lại mạng lưới khủng bố ISIS của nhiều quốc gia đang gặp khó khăn, bởi mạng lưới này không chỉ ngày càng lan rộng với nhiều chi nhánh hoạt động trên khắp thế giới, mà còn sử dụng nhiều hoạt động huy động tài chính, giao dịch ngân hàng phức tạp hơn. Các ngân hàng rất khó phát hiện những khoản tiền nhỏ lưu chuyển giữa các chiến binh IS các nước, để có hành động xử lý dứt điểm.

Ai cũng hiểu một khi hoạt động tài chính cho khủng bố bị kiểm soát, những kẻ khủng bố sẽ không có nhiều nguồn lực hoạt động. Cho nên từ lâu nay, ngành tài chính quốc tế luôn muốn tìm kiếm các công cụ, giải pháp “cắt dạ dày” của khủng bố, sử dụng các hệ thống chống rửa tiền để phát hiện những hoạt động khả nghi. Đặc biệt sau sự kiện ngày 11/9, ngành tài chính càng chú ý những công cụ giúp tóm gọn những giao dịch liên quan đến khủng bố.

Tuy nhiên các công cụ vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng. Đơn giản một phần mềm phải qua giao dịch có 7 bước trung gian mới tìm ra, thì không thể phát hiện việc các nhóm khủng bố như ISIS tuyển người thực hiện các cuộc tấn công rải rác nhằm vào các mục tiêu nhỏ.

“Không cần nhiều tiền để sống trong một nhà nghỉ ở Bỉ khi chờ quá cảnh đến một địa điểm khác. Những giao dịch không đáng kể của một kẻ khủng bố đang lẩn trốn có thể không gây báo động cho các hệ thống chống rửa tiền”. Dan Stitt, người đã có 20 năm làm việc trong ngành công nghiệp tội phạm tài chính Mỹ nhìn nhận như vậy.

Để thay đổi vấn đề này, các ngân hàng đang dần chuyển sang dùng machine learning, khai thác lượng dữ liệu tài chính khổng lồ để tìm ra những bất thường trong tài khoản và giao dịch vốn ít gây chú ý. “Đây là cách tiếp cận khó như việc tìm một cây kim trong bãi cỏ”. Stitt, người phụ trách phân tích tội phạm tài chính cho QuantaVerse thổ lộ.

Ngân hàng cần vào cuộc

Đương nhiên việc sử dụng machine learning vẫn mới mẻ. Ngay QuantaVerse cũng không chắc bao nhiêu dấu hiệu là đủ để phát hiện nguy hiểm, các chuyên gia pháp lý tài chính chỉ có cách đặt hy vọng vào tiềm năng của những công cụ này. Máy móc có thể đào sâu vào một lượng dữ liệu lớn hơn con người, và phân tích theo cách khoa học hơn.

Theo các chuyên gia, cơ bản để làm việc hiệu quả, QuantaVerse hay các công cụ phát hiện cần ngành ngân hàng tích cực tham gia. Phần mềm có thể giúp phát hiện dòng tiền tới các chiến binh nước ngoài thông qua một dãy hoán vị vô tận của các giao dịch tìm thấy một hệ thống có trật tự. Ví dụ một người đang tìm cách gia nhập ISIS có thể rút 80 USD từ một máy ATM ở Brussels, chuyển khoản vào Algeria và xài thẻ tín dụng ở Lebanon. Anh ta có thể vay nóng hoặc chuyển tiền cho gia đình. Các hoạt động lũy tiến này không hề gây ra nghi ngờ, nhưng khi ráp vào một khuôn mẫu giao dịch tài chính thì máy tính có thể thấy điểm đáng nghi.

Chính đây là điểm ưu việt hơn của phần mềm QuantaVerse.

Hướng đi khả thi!

Đội ngũ làm dữ liệu của công ty đã bồi đắp các thuật toán dựa trên dữ liệu giao dịch trong nhiều năm của 1 trong 5 ngân hàng lớn nhất thế giới, qua đó nhận diện các hành vi “ổn” và “bất ổn” để hệ thống có thể học và nhận dạng chúng mà không cần sự giám sát của con người.

Qua đó, phần mềm sẽ phát hiện những lỗi giao dịch như nghi ngờ một giao dịch đột xuất giữa một công ty phân bón với sở cứu hỏa nếu chưa hề có giao dịch nào trước đây. Việc truy quét dữ liệu này của QuantaVerse cũng được mở rộng đến 2 – 3 năm chứ không chỉ có 90 ngày như quy định ngân hàng thông thường. Điều này giúp cho việc kiểm soát phát hiện các giao dịch khả nghi có hiệu quả cao hơn.

Một vụ việc mới đây là phần mềm đã nhận diện một nhóm buôn bán ma túy ở Panama tên là Grupo Wisa, một công ty nắm giữ các cửa hàng miễn thuế ở các sân bay Mỹ Latinh. QuantaVerse nhận ra một chuỗi các hóa đơn với số lượng lớn, được làm tròn và chuyển qua lại giữa các doanh nghiệp có cùng một chủ sở hữu. QuantaVerse đã báo cáo vấn đề này với khách hàng của mình. Một năm sau, Cơ quan phòng chống Ma túy của Mỹ cho biết, Nidal Waked, một trong các chủ sở hữu của Grupo Wisa, đã bị bắt ở sân bay Bogota vì cáo buộc rửa tiền.

Tất cả đang thực sự thể hiện một hướng đi tốt hơn cho hoạt động chống khủng bố, với khả năng “cắt dạ dày” nhờ những công nghệ quản lý tài chính tốt hơn, mà các ngân hàng quốc tế cần quan tâm.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here