Năm 2017 đã chứng kiến một thời kỳ phát triển rực rỡ của công nghệ: Thế giới đang dần giống như trong các bộ phim viễn tưởng với máy tính hiện hữu mọi nơi, điều khiển thiết bị bằng giọng nói, các dịch vụ được cung cấp đến tận tay và xe cộ thậm chí có thể tự di chuyển không cần người lái.

Mọi thứ xung quanh cứ thế phát triển mạnh mẽ.

Nhưng giữa hằng sa số những tiện nghi này, đang tồn tại một thứ mở ra xu hướng đánh bại các đổi mới hiện tại: các nền tảng.

 

Nền tảng vs Sản phẩm

Trước khi có Internet, nền kinh tế thế giới vận hành theo một cách rất đơn giản: Các công ty tạo ra sản phẩm và bán cho khách hàng lấy tiền.

Nhưng rồi mạng toàn cầu này xuất hiện làm mọi thứ đảo lộn. Đột nhiên con người trở nên kết nối mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Kết quả là một nền sản xuất hoàn toàn mới đã hình thành, trao cho người dùng các dịch vụ trực tuyến cơ hội tự tạo ra giá trị cho riêng mình. Và nhờ đó thời kỳ của các nền tảng lên ngôi.

Tại sao các nền tảng lại hữu hiệu đến vậy? Bởi vì nó thực sự quy tụ sức mạnh của cả một đội quân loài người. Hàng ngàn, hàng vạn, thậm chí là hàng triệu người đang dốc lòng sử dụng mọi khả năng của mình để giải quyết vấn đề và tạo ra giá trị. Điều này khiến cho khái niệm “sản phẩm” dần vượt ra khỏi phạm vi của các công ty mà trở thành một thứ thuộc về cộng đồng.

Hãy cùng xem các ví dụ cơ bản:

Apple và Nokia

Người dùng luôn có vấn đề. Họ muốn một chiếc điện thoại mới có tính năng phù hợp với nhu cầu bản thân. Còn Nokia là nhà sản xuất tiêu biểu tìm cách đáp ứng điều này bằng một loạt sản phẩm nhắm vào từng nhóm người dùng mà đội ngũ marketing của hãng nhận diện được.

Apple, trái lại, chỉ tung ra đúng 1 mẫu iPhone. Họ tạo ra cái gọi là “cửa hàng ứng dụng – App Store” và trao cho giới lập trình các công cụ cần thiết để tạo ra vô số ứng dụng. Mỗi phần mềm ứng dụng như vậy lại mở ra một chức năng mới của chiếc iPhone theo một cách rất sáng tạo. 2,2 triệu ứng dụng ra đời cũng là lúc thế giới có câu trả lời: Apple đã bóp chết Nokia.

Marriott Hotels và Airbnb

Du khách cần một nơi để nghỉ lại khi đi du lịch. Marriot nhận thấy nhu cầu ngày càng tăng và xây dựng nhiều khách sạn để phục vụ. Airbnb thì khác, họ tái định nghĩa lại khái niệm “chỗ lưu trú” bằng cách tạo ra một nền tảng cho phép mọi người có thể cho thuê phòng trống và nhà ở không dùng đến. Chỉ trong vài năm, mô hình này đã cất cánh và Airbnb hiện đang có hơn 4 triệu danh sách cung cấp chỗ ở. Con số này còn lớn hơn cả tổng số phòng của 5 chuỗi khách sạn lớp nhất thế giới cộng lại. Chỉ sơ sơ như vậy để thấy Marriott, Hilton và hàng chục các đế chế khách sạn trăm năm tuổi khác bỗng dưng bị lật đổ dưới tay một nền tảng.

NY Times và Twitter

Mọi người đều cần tin tức. New York Times là một nhà xuất bản lớn với 1300 nhân viên thường trực sản xuất nội dung hàng ngày. Nhưng rồi Twitter xuất hiện và viết lại khái niệm “báo chí”. Giờ đây, ai ai cũng có thể tạo ra tin tức chỉ với một chiếc điện thoại. Dĩ nhiên NYT có thể thuê nhiều nhân viên hơn, nhưng bao nhiêu cho đủ để đọ lại 328 triệu người dùng thường trực trên Twitter?

Như vậy, chúng ta có thể thấy các công ty kinh doanh nền tảng không chỉ to lớn, mà thực sự rất đáng giá. Ở thời điểm này, 5 trên 6 công ty có giá trị lớn nhất trên thế giới là các nền tảng: Apple, Alphabet (Google), Microsoft, Amazon và Facebook. Nền tảng là mô hình kinh doanh thịnh hành nhất hiện nay.

Nền tảng chuỗi khối

Nếu Internet đã từng thúc đẩy các nền tảng phát triển rực rỡ như hiện nay thì công nghệ chuỗi khối có thể sẽ là đối tượng dẫn đầu làn sóng tiếp theo. Chúng hứa hẹn sẽ giúp các công ty giải quyết được nhiều vấn đề phức tạp hơn và đánh bại giới công nghệ bằng những lợi thế cạnh tranh rõ rệt.

Trong số 10 đồng tiền ảo mạnh nhất thị trường hiện nay, có đến 7 là đại diện của các nền tảng.

Ethereum — máy tính

Ripple — giao thức thanh toán ngân hàng quốc tế

Cardano — Ethereum dành cho khoa học

Stellar — tiền ảo đi kèo hợp đồng thông minh

NEO — dồng Ethereum của Trung Quốc

EOS — đối trọng của đồng Ethereum

IOTA —giao thức thanh toán của internet of things

Rõ ràng, các nền tảng đã sẵn sàng cất cánh.

Nếu nhìn sâu hơn vào danh sách này, chúng ta có thể thấy một hình mẫu mới đang nổi lên. Hãy cùng xem các nền tảng tiền ảo này đang đánh bại các lĩnh vực công nghệ ra sao.

Điện toán phân tán

Máy tính là một phần thiết yếu của xã hội đương đại. Nhưng bên cạnh tính hữu dụng của nó, chúng ta cũng cần một nỗ lực rất lớn để kết nối chúng lại với nhau.

Ở khía cạnh này, Ethereum, Cardano, NEO, và EOS đang cạnh tranh với nhau để trở thành hạ tầng cho các ứng dụng điện toán phân tán. Những nền tảng đó đang trở nên giống như Internet: cho phép mọi công ty phát hành các ứng dụng trên chúng.

Cuộc đua này rất gay cấn. Mỗi tổ chức và công nghệ đều bộc lộ nhiều ưu điểm và nhược điểm riêng. Lúc này nền tảng đang chiếm ưu thế là Ethereum. Như hình trên cho thấy top 100 và 600 token lớn nhất trên Internet phần lớn là được xây dựng bằng công nghệ Ethereum. Theo sau mới là NEO, Omni, Waves và các công nghệ khác.

Ethereum (ETH)

Ethereum sử dụng công nghệ chuỗi khối để chạy các mã lập trình dành cho ứng dụng phân tán thông qua cái gọi là hợp đồng thông minh. Một HĐTM là mã lệnh tương tự như một hợp đồng thật, cho phép thực thi các giao dịch tiền tệ, nội dung, tài sản, cổ phần hoặc bất cứ thứ gì có giá trị mà có thể liên kết bằng số hóa. Nhờ đó, nó loại bỏ được bước trung gian lâu nay trong các giao dịch, chuyển thành các hoạt động tự động hóa hoàn toàn bằng mã lệnh trên chuỗi khối.

Bằng cách này, Ethereum đã thành công dưới vai trò là một nền tảng và thu hút được một lượng lớn ứng dụng phân tán chọn sử dụng công nghệ của mình so với các đối thủ. Nó hiện là đồng tiền ảo có giá trị thứ 2 lưu chuyển trên thị trường.

NEO (NEO, GAS)

NEO là một nền tảng tương tự như Ethereum nhưng với một vài khác biệt đáng lưu ý. Nó nhanh hơn (hỗ trợ đến 10.000 giao dịch/giây) và linh hoạt hơn (có thể viết trên C# và Java). Ngoài ra, nó còn sử dụng giao thức xác thực (proof of stake) để đạt được sự đồng thuận trên toàn chuỗi khối. Nhờ đó, thay vì bắt các “thợ đào” đốt tiền điện để duy trì hệ thống vận hành, chuỗi khối NEO có thể hoạt động đơn giản bằng cách cho phép mọi người giữ các đồng tiền ảo của họ. Thêm nữa là họ có thể được nhận GAS (token dành cho chuỗi khối NEO) để bán trên các sàn giao dịch.

Điều cuối cùng là NEO được hậu thuẫn rất lớn từ Trung Quốc. Công ty lập ra chuỗi khối này là OnChain đã thỏa thuận với chính phủ Trung Quốc cũng như nhận được sự chống lưng của các ông lớn công nghệ nước này như Alibaba.

Ngân hàng

Nói về ngân hàng, đây là ngành công nghiệp khổng lồ nhưng trì trệ và chậm thay đổi. Điều này rất dễ nhận thấy bởi tính rập khuôn của các nhà băng khi có tới 1/3 khách hàng phàn nàn rằng mọi ngân hàng đều cơ bản chẳng khác gì nhau.

FortySeven (FSBT)

FortySeven là một nền tảng sinh ra dành cho ngành ngân hàng. Bình thường việc mở một ngân hàng tốn hàng triệu đôla và xây dựng ứng dụng cho nó cũng rất phức tạp. Tính quan liêu và quy định khắt khe càng khiến cho việc đổi mới trở nên chậm chạp và tốn kém đến phi lý. FortySeven nhắm tới khắc phục điều này bằng cách tạo ra một cấp độ hạ tầng ngân hàng mới. Họ đang hợp tác cùng FCA Anh Quốc đặt nền móng cho giới lập trình xây dựng các ứng dụng có thể đánh bại ngành công nghiệp cũ kỹ kia. Một sản phẩm sắp ra mắt của họ có tên “Multi-Asset Account” (tài khoản quản lý đa tài sản) đặt tham vọng sẽ sớm hợp nhất tất cả các tài khoản ngân hàng, ví tiền ảo, và các danh mục đầu tư vào chung một chỗ. Để sử dụng được các ứng dụng FSBT và hợp đồng thông minh, người dùng cần có token tương ứng của nền tảng này, qua đó thúc đẩy nhu cầu sở hữu chúng khi nền tảng trở nên phổ biến.

Ripple (XRP)

Sử dụng chuỗi khối Ripple, các ngân hàng có khả năng gửi tiền đi quốc tế và dùng token XRP để cân đối tài khoản gần như tức thì. Một quy trình tiêu biểu như vậy bình thường phải mất vài ngày còn giờ đây chỉ tốn 4 giây. Ripple hiện đã hợp tác chặt chẽ với hơn 100 ngân hàng và tiếp tục mở rộng với 75 ngân hàng khác. Bằng việc mở mã nguồn giao thức của mình, hãng này cũng khuyến khích các nhà phát triển xây dựng ứng dụng trên nền tảng của họ, qua đó tăng giá trị cho Ripple. Hơn nữa, các sản phẩm độc quyền sử dụng giao thức Ripple như Crosscoin cũng góp phần thúc đẩy mạnh mẽ quá trình phát triển của công ty. Ripple hiện là đồng tiền ảo có giá trị vốn hóa lớn thứ 3 trên thị trường.

Quảng cáo

Ngành công nghiệp quảng cáo số đã bùng nổ mạnh mẽ với dự kiến lên đến 256 tỷ USD trong năm nay. Chỉ có điều, theo một báo cáo từ Pivotal ước tính thì có đến 73% thị phần ở Mỹ hiện đang nằm trong tay Google và Facebook, tăng 10% so với năm 2015. Việc ngành công nghiệp đang ăn nên làm ra này bị thâu tóm bởi chỉ 2 ông lớn là một tương lai không lấy gì làm vui, nhưng công nghệ chuỗi khối hứa hẹn sẽ thay đổi tất cả.

Basic Attention Token (BAT)

BAT là một nền tảng quảng cáo số có tính kết nối cao giữa người dùng, các nhà quảng cáo và các hãng phát hành. Mục tiêu hướng tới của BAT là giảm thiểu chi phí cho khách hàng trong việc dành thời gian và công sức để xem quảng cáo, giúp các hãng phát hành bớt phụ thuộc vào Google và Facebook, cũng như ngăn chặn các chương trình tự động và trang web có hại tiến hành lừa đảo bằng quảng cáo.

Để theo đuổi điều đó, BAT cân đo sự chú ý của khách hàng vào quảng cáo sau đó sắp đặt các token đến tay các nhà phát hành dựa trên nội dung thực sự mà người dùng xem. Khách hàng từ đó có thể chọn xem quảng cáo nào phù hợp và được trả tiền cho việc đó dưới dạng token. Dự án BAT được khởi sự bởi nhà sáng lập nên ngôn ngữ JavaScript và Mozilla Firefox.

Steem (STEEM)

Steem hướng tới việc thay đổi cách thức các nhà sáng tạo nội dung nhận được thành quả cho sản phẩm của họ. Thay vì dựa vào quảng cáo và chờ đợi sự công nhận, giờ đây cộng đồng người dùng mới là nhân tố quyết định phần thưởng dành cho các nhà sáng tạo. Bất cứ trang phát hành nào cũng có thể tung ra các token của mình trên Steem và dùng nó để tặng cho người dùng có công tạo ra nội dung và tương tác với cộng đồng. Một ứng dụng nổi tiếng của Steem là Steemit, nơi người dùng được phép tạo ra các nội dung dài tương tự như mạng xã hội Medium. Cho đến nay, đã có gần 23 triệu USD được chi trả qua nền tảng Steem.

Kết luận

Nhìn lại thì các nền tảng nói chung đã chứng minh được mô hình kinh doanh hiệu quả của mình. Chúng đều đang dẫn dắt công cuộc đổi mới và tạo ra hàng loạt công ty hàng đầu thế giới. Internet cũng mở ra một làn sóng tạo dựng các nền tảng trong nhiều lĩnh vực như công nghệ, khách sạn và tin tức. Giờ đây, chuỗi khối đang góp phần định hình nên một thế giới đa liên kết hơn trước rất nhiều, mở ra nhiều vận hội cho các nền tảng đánh bại các công ty đang thống trị thị trường trong những lĩnh vực như điện toán phân tán, ngân hàng và kiếm tiền bằng nội dung. Sẽ rất thú vị khi nghĩ đến tương lai chỉ vài năm nữa dưới làn sóng đổi mới này.

Theo Hackernoon

 

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here