Mua một chiếc điện thoại thông minh thời nay thật đau đầu, nhất là khi phải nhìn bảng cấu hình dài dằng dặc với đầy chữ số. Trong đó, thứ dễ gây hiểu lầm nhất chính là RAM, mà người ta vẫn gọi là “bộ nhớ”.

Khi mua điện thoại, tôi tự hỏi “chừng nào RAM là đủ?”. Hóa ra không phải mỗi mình tôi băn khoăn, mà đây là câu hỏi thường trực từ khi smartphone xuất hiện. Vậy nên tôi tìm tới các chuyên gia để được tư vấn một vài điều về chúng.

RAM để làm gì?

Smartphone thực ra đã xuất hiện lâu hơn chúng ta nghĩ và làm được rất nhiều việc”, trích lời Vishal Kara, phó tổng giám đốc phụ trách sản phẩm của hãng Piriform (chủ nhân phần mềm Ccleaner cho Android). “Khi thực hiện ngày càng nhiều tác vụ trên điện thoại, thì nó cần càng nhiều RAM để hoạt động hiệu quả”.

Việc cài ứng dụng lên bộ nhớ do CPU và GPU đảm nhiệm, vậy RAM làm gì?

Smartphone cần có một bộ nhớ có khả năng truy cập tức thời để thực hiện các tác vụ đa nhiệm, đây là lãnh địa của RAM”, Kara cho biết. “Bản chất của nó là để duy trì mọi hoạt động diễn ra đồng thời. Cho nên không thể phán rằng điện thoại cần bao nhiêu RAM là đủ”.

Khi tôi chạy ứng dụng hoặc game trên thiết bị, nó sẽ tải lên RAM trước tiên. Chừng nào ứng dụng còn nằm trên đó, tôi có thể quay lại bất cứ lúc nào mà không cần phải nạp lại dữ liệu từ đầu (refresh). Đây là lý do tại sao RAM lại quan trọng đối với đa nhiệm. Ứng dụng được tải lên sẽ ở mãi trên RAM cho đến khi tôi xóa chúng ra khỏi bộ nhớ và lại lấp đầy bằng thứ khác.

Trên lý thuyết, càng nhiều RAM có nghĩa là tôi có thể chạy càng nhiều tiến trình và ứng dụng cùng lúc.

RAM đóng vai trò to lớn trong trải nghiệm mượt mà và liên tục của smartphone”. Kara giải thích. “Không như máy tính, vốn có thể tải ứng dụng chậm trễ vài giây cũng không sao, người dùng điện thoại luôn kỳ vọng khả năng đáp ứng tức thì trên thiết bị của họ dù bất cứ hoàn cảnh nào”.

RAM cũng tạo điều kiện cho nhiều tiến trình chạy ngầm tốt hơn. Một số trong chúng như kiểm tra email là vô cùng cần thiết trên điện thoại. Nhưng cũng có những tiến trình như phần mềm rác và phần mềm ít dùng là không tốt cho RAM chút nào.

Thời kỳ RAM lên ngôi

Còn nhớ điện thoại Android đầu tiên, chiếc T-Mobile G1 hay còn gọi là HTC Dream, chỉ có 192MB RAM và iPhone đầu tiên cũng chỉ có 128MB RAM. Những con số này cứ tăng dần và leo vọt trong suốt một thập kỷ qua, với mỗi một lần tăng RAM là khởi đầu của một vòng tranh luận mới về vấn đề này. Chiếc One Plus 5 gần đây nhất thậm chí miễn bàn: có nó 8GB RAM.

Dĩ nhiên, các lãnh đạo OnePlus không bỏ qua cơ hội quảng cáo chiếc điện thoại của mình, có thể “chạy nhiều ứng dụng ngầm tốt hơn, đa nhiệm tốt hơn, và theo kịp với cuộc cách mạng trong công nghệ phần mềm di động đang tăng tốc không ngừng. Bất cứ ai cũng có thể chạy những ứng dụng nặng nhất mà không phải lo về sức mạnh phần cứng trong tương lai”.

Trong khi hầu hết những smartphone chủ lực trên thị trường hiện nay chỉ có 4GB RAM, việc nhảy cóc lên 8GB quả là ấn tượng.

Nói chung, càng nhiều RAM càng tốt, vì hiệu năng của máy sẽ không bị cản trở bởi đã có nhiều RAM cho nó dùng”. Đây là ý kiến của John Poole thuộc Phòng thí nghiệm Primate Lab, đơn vị tạo ra phần mềm benchmark Geekbench 4 trên iOS và Android.

Nhưng có cần thiết không?

Dung lượng RAM cần thiết chắc chắn ngày càng tăng. Trung bình một người dùng điện thoại bật 9 ứng dụng mỗi ngày và sử dụng 30 ứng dụng khác nhau mỗi tháng, theo thống kê của App Annie. (Khi phân tích chức năng quản lý bộ nhớ của chiếc HTC U11 mà tôi mới mua với 4GB RAM, trung bình có 47 ứng dụng chạy trên đó, chiếm dụng hết 2,3GB trong thời gian 1 ngày hôm qua.)

Cùng với RAM, là dung lượng lưu trữ cũng tăng. Chiếc One Plus 5 ở trên không chỉ có 8GB bộ nhớ mà còn có 128 GB dung lượng lưu trữ. Chừng đó là quá đủ với nhiều ứng dụng.

Poole cũng chỉ ra thực tế các phần mềm ngày càng phình to và phức tạp hơn, camera chụp các bức ảnh lớn hơn ở định dạng RAW và thực hiện được nhiều chức năng xử lý hơn, màn hình cũng bự ra…

Những điều này có vẻ rất hợp lý, nhưng ông vẫn hoài nghi con số 8GB RAM.

4GB là hợp lý lắm rồi”. Poole khẳng định. “Tôi cảm giác là nhiều nhà sản xuất điện thoại sẵn sàng lao vào một cuộc chiến cấu hình bằng việc trang bị thật nhiều RAM đơn giản chỉ để lấy đó làm con số tiếp thị với lý luận: điện thoại nhiều RAM hơn chắc chắn là tốt hơn”.

Đó cũng là điều mà một giám đốc Huawei, Lao Shi, tâm tư hồi đầu năm.

Tại sao nhiều RAM chưa chắc đã tốt hơn?

Nếu RAM có thể tăng cường hiệu năng tiềm tàng và đem lại nhiều tiện lợi như vậy, tôi tự hỏi: Nhiều RAM thì có gì sai?

Câu trả lời là dù không sử dụng, RAM cũng vẫn bào pin như thường.

Điện thoại của anh càng nhiều RAM thì điện năng càng bị rút nhanh và tuổi thọ pin càng ngắn lại”, Poole cho biết. “RAM sử dụng một mức năng lượng không đổi cho dù có chứa dữ liệu hay không. Tức là anh buộc phải chấp nhận điều đó, dù có bật ứng dụng hay để RAM rảnh đi nữa”.

Nói cách khác, nếu tôi tiếc RAM mà dùng dè xẻn, thì nghĩa là tôi đang phung phí pin của mình một cách không cần thiết. Các ứng dụng chạy nền được đề cập trên kia cũng đi kèm một cái giá tương tự, ai dùng ứng dụng Facebook trên Android là biết rõ nhất.

Ngay cả khi RAM ở không, nó vẫn có thể làm cho bộ xử lý điện thoại phải loay hoay để phục vụ những việc theo chức trách của nó, và do đó, làm hao mòn pin đáng kể”. Poole giải thích.

iPhone, kẻ khác biệt

Một điện thoại Android được coi là tiêu chuẩn thời nay đã nhảy cóc từ 2GB lên 4GB RAM. Công chúng còn sắp thấy những điện thoại 6-8GB RAM nữa.

Nhưng iPhone của Apple thì khác, nó luôn ít RAM hơn đối thủ.

Các nhà điều hành Apple luôn có truyền thống kín tiếng về dung lượng RAM trên sản phẩm của mình. Đó không phải là chủ đề họ muốn nói tới. Nhưng công chúng có thể tháo tung một chiếc iPhone 7 ra để biết nó có… 2GB RAM. Và ngay cả điện thoại đầu bảng iPhone 7 Plus cũng chỉ trang bị 3GB RAM.

Apple có thể đạt được mức hiệu năng tương đương với chỉ ít RAM hơn vì những khác biệt căn bản trong cách thức quản lý bộ nhớ của 2 hệ điều hành iOS và Android.

Trong khi Android dựa vào một điều gọi là “thu thập rác”, thì iOS lại có cách tiếp cận theo kiểu bộ đếm tham chiếu. Chỉ cần tìm một vài thông tin trên mạng là hiểu ai thắng trong cuộc tranh luận này. Nhưng nhìn chung, người ta thừa nhận rằng cách thức thu thập rác luôn đòi hỏi nhiều bộ nhớ hơn để tránh các vấn đề về hiệu năng.

Hai hệ điều hành có thể khác biệt, nhưng cả 2 đều có những hệ thống quản lý bộ nhớ biết cách ra lệnh cho RAM làm gì. Chính vì vậy, tôi khó mà thấy được một sự tăng tiến hiệu năng rõ rệt chỉ bằng cách mua thêm RAM.

Cái tôi cần, có lẽ phải thêm những tối ưu hóa quy tắc quản lý bộ nhớ để tận dụng hết chúng. Có điều mấy nhà sản xuất lại chả nói rõ về cái này cho tôi chút nào.

Giải phóng bộ nhớ

“Người dùng đã từng bị ràng buộc niềm tin rằng nhiều bộ nhớ trống là một dấu hiệu tốt của một cỗ máy hiệu năng cao. Đó là những ngày đầu của máy tính với bộ nhớ hạn chế nên điều đó có phần chấp nhận được”. Kara giải thích. “Nhưng bây giờ là thời đại bộ nhớ rất sẵn, ý niệm về việc bộ nhớ trống đồng nghĩa với hiệu suất cao thật là sai lầm. Thực tế, điều này là ngược lại trên điện thoại thông minh”.

Quan điểm sai lầm trên vẫn phổ biến. Ngoài ra, tôi được khuyên là nên bỏ thói quen xóa ứng dụng đang chạy khỏi bộ nhớ vì nó chẳng ích lợi gì: không tiết kiệm được tí pin nào, cũng không làm điện thoại của tôi nhanh hơn. Trên thực tế, nó còn gây ra hiệu ứng có hại.

Việc tải một ứng dụng từ ROM lên bộ nhớ cần rất nhiều năng lượng, dẫn đến hao pin hơn bình thường”. Kara chia sẻ.

Hầu hết các nhà sản xuất vẫn cung cấp một số tiện ích cho phép kiểm tra RAM và đôi khi, giải phóng chúng cũng như xóa ứng dụng đang mở. Các phần mềm thứ 3 kiểu này từng một thời rất thịnh hành, nhưng Poole cho biết chúng chỉ là láo toét.

Tâm lý người ta muốn thấy bộ nhớ trên máy luôn còn trống, theo kiểu còn nhiều không gian để triển khai tác vụ mới”. Poole chia sẻ. “Nhưng để RAM bận rộn thì tốt hơn”.

Như thế, nhu cầu bao nhiêu RAM cho chiếc điện thoại của tôi phụ thuộc vào việc tôi dùng nó như thế nào, song có một điều chắc chắn là đây không phải vấn đề tôi nên lo lắng như đã từng.

Có lẽ một vài người dùng sẽ có thể bằng cách nào đó nhận ra ích lợi của 6GB RAM, và thậm chí bảo vệ quan điểm 8GB cho tương lai. Nhưng mọi dung lượng vượt ngưỡng 4GB là quá đủ cho mọi nhu cầu của đại đa số người dùng ngày nay.

Nguồn: Digital Trends

 

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here