Ai thông minh hơn – bạn hay chiếc máy tính hay thiết bị di động mà bạn đang dùng để đọc bài viết này?

Câu trả lời thật ra khá phức tạp. Máy tính chắc chắn là chuyên nghiệp hơn trong việc giải quyết những vấn đề khó xử nhờ vào những khả năng chỉ nó mới sở hữu, nhưng con người vẫn có thế mạnh về những việc mà máy móc không thể thực hiện được.

Máy tính có thể xử lý một số loại thông tin nhất định nhanh hơn con người bằng cách tập hợp dữ liệu xung quanh ” bộ não” của mình – vi xử lý. Sau đó nó sẽ tính toán để đưa ra nhiều phương án với tốc độ chóng mặt.

Ví dụ, các máy tính được đào tạo bài bản về cờ vua có thể nghiên cứu nhiều nước đi chiến lược giúp giải quyết vấn đề tốt hơn so với người chơi cờ thật. Máy tính học nhanh hơn rất nhiều và thu hẹp sự phức tạp để đưa ra lựa chọn tối ưu nhất.

Dĩ nhiên, con người cũng rút kinh nghiệm được từ những sai lầm, nhưng khi nói đến các vấn đề mà máy tính có ưu thế vượt trội thì con người xem ra lúng túng hơn nhiều.

Máy tính có những ưu điểm khác so với chúng ta, với khả năng nhớ thông tin tốt hơn nên có thể xử lý một lượng dữ liệu khổng lồ và truy cập chúng gần như ngay lập tức. Máy tính không cần ngủ như con người nên có thể tính toán, phân tích và thực hiện các tác vụ trong thời gian dài mà không hề mệt mỏi.

Tuy nhiên cũng còn lỗi hoặc vấn đề về nguồn điện nên máy tính chỉ đơn giản là chính xác hơn trong việc mở rộng các chức năng có giá trị cao hơn chúng ta. Chúng không bị ảnh hưởng bởi cảm xúc, mong muốn, nhu cầu và các yếu tố khác thường tác động đến khả năng phán đoán và trí thông minh của con người.

Đổi lại, con người hơn máy tính ở nhiều phương diện khác. Chúng ta thực hiện nhiệm vụ, ra quyết định và giải quyết các vấn đề không chỉ dựa trên sự thông minh mà còn dựa trên bộ máy xử lý song song rất mạnh mẽ – theo cách trừu tượng, là cái mà chúng ta gọi là bản năng, ý thức chung và có lẽ quan trọng nhất là trải nghiệm cuộc sống của mỗi người.

Máy tính có thể được lập trình với rất nhiều thông tin nhưng không thể trải nghiệm cuộc sống theo cách con người dã trải qua. Con người có những đặc điểm (một lần nữa, khá trừu tượng) như sự sáng tạo, trí tưởng tượng và cảm hứng. Một người có thể viết một bài thơ, sáng tác và chơi nhạc, hát một bài hát, vẽ một bức tranh hay mơ ước về một phát minh mới. Máy tính có thể được lập trình để nhân rộng một số những nhiệm vụ đó nhưng chúng không có khả năng bẩm sinh như con người.

Các chuyên gia về trí tuệ nhân tạo sẽ làm gì trong trường hợp này? Hãy bắt đầu bằng cách xác định ý nghĩa “thông minh hơn” hoặc “có trí tuệ hơn”.

Trí tuệ có 2 thành phần, giáo sư Shlomo Maital, nghiên cứu viên cao cấp của Viện S. Neaman ở Viện Công nghệ Technion – Israel phát biểu như vậy. Một là khả năng học hỏi, hai là khả năng giải quyết vấn đề. Và trong những lĩnh vực này, máy tính có thể thông minh hơn con người.

“Ngày nay, máy tính có thể học nhanh hơn con người, ví dụ, siêu máy tính Watson (của IBM) có thể đọc và ghi nhớ tất cả các nghiên cứu về ung thư mà con người không thể làm”, Maital nói. “Với deep learning,  Watson có thể giải quyết một vấn đề như làm thế nào để điều trị một dạng ung thư hiếm có – và nó đã làm được. Vì vậy theo nghĩa đó, máy tính có thể thông minh hơn con người”.

Maital đưa ra một ví dụ khác về sự thông minh của máy tính trong bài báo của mình “Liệu robot sẽ thông minh hơn con người?”. Vào ngày 10/2/1996, máy tính Deep Blue của IBM đã đánh bại nhà vô địch thế giới – vua cờ Garry Kasparov trong 6 ván đầu tiên, mở đầu cho một loạt chiến thắng trong năm sau đó – đây là máy tính đầu tiên làm được điều này. Vậy Deep Blue có thông minh không? Có và không, Maital nói.

“Không thông minh bởi nó chỉ đơn giản là có thể tính toán được một số lượng lớn các nước cờ có thể xảy ra chỉ trong một phần giây”, theo Maital. “Tốc độ không phải là trí thông minh. Nhưng trong trường hợp này là có, bởi nó có thể phân tích các nước cờ và chọn ra nước tốt nhất để đánh bại Kasparov”.

Máy tính không có những hạn chế thể chất như con người. Chúng không bị giới hạn về mặt sinh học, không cảm thấy mệt mỏi, có thể xử lý số liệu trong thời gian dài và đặc biệt thông minh trong khi làm các nhiệm vụ toán học lặp đi lặp lại, theo Satya Mallick đến từ LearnOpenCV.com và là nhà sáng lập Big Vision LLC .

“Với viễn cảnh về trí tuệ nhân tạo trong tương lai, hiện giờ chúng ta có thể đào tạo máy tính thực hiện tốt hơn con người trong nhiều công việc, ví dụ như một số nhiệm vụ nhận dạng hình ảnh. Những nhiệm vụ này có một điểm chung: có rất nhiều dữ liệu chúng ta thu thập được để giải quyết các vấn đề này và/hoặc chúng là các nhiệm vụ lặp đi lặp lại. Máy tính cuối cùng sẽ học cách giải quyết những công việc lặp lại vốn tạo ra nhiều dữ liệu này”.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng con người vẫn hơn hẳn máy tính về sự thông minh, sáng tạo và hiểu biết chung về thế giới.

Theo John Grohol, người sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của trang web  PsychCentral.com, con người đều có khả năng sáng tạo và trực giác, cả 2 phẩm chất mà máy tính đều không có và quan trọng hơn là không bao giờ có được.

“Ví dụ, máy tính sẽ bắt chước sự sáng tạo thông qua việc tập hợp các tác phẩm nghệ thuật vào một cơ sở dữ liệu, sau đó tạo ra một tác phẩm ‘nghệ thuật’ mới từ hỗn hợp trộn lẫn đó”, Grohol nói. “Nhưng nó cũng giống sự sáng tạo của con người hay chỉ đơn giản là máy tính xử lý theo chỉ dẫn? Tôi cho rằng là khả năng thứ 2, điều này làm cho máy tính kém hơn khi nói đến trí thông minh”.

Jana Eggers, Giám đốc điều hành của công ty trí tuệ nhân tạo Nara Logics, nói rằng máy tính không có khái niệm về ý nghĩa những điều con người làm: “Ngay cả khi máy tính có thể xác định được cảm xúc, nó không hiểu trải nghiệm cảm xúc đó có ý nghĩa gì. Liệu chúng sẽ làm được điều đó? Có thể, nhưng không rõ ràng là làm thế nào với các hình thức hiện tại của máy tính. “

Nhưng nếu chúng ta có thể tua nhanh thời gian tới tương lai đủ xa thì chuyện gì sẽ xảy ra? Các chuyên gia cho rằng máy tính của tương lai sẽ có một số đặc điểm mà ngày nay được xem là chỉ duy nhất con người có được.

Maital cho biết: “Bộ não con người có tới 86 tỷ tế bào thần kinh và tất cả đều kết nối với nhau. Mạng nơ-ron máy tính có ít hơn rất nhiều nhưng một ngày nào đó những mạng nơ-ron này sẽ đạt được sự phức tạp và tinh vi của bộ não”.

Một số người như nhà khoa học máy tính Ray Kurzweil và người đồng sáng lập Tesla, Elon Musk, đã từng cảnh báo về những nguy hiểm tiềm ẩn của A.I khi hình dung một tương lai như trong phim Kẻ hủy diệt, nơi máy móc trở nên mất kiểm soát và đe dọa nhân loại.

Chắc chắn chúng ta cần phải nắm vững về trí tuệ nhân tạo để kiểm soát máy móc. Nhưng vấn đề có vẻ như không phải là loại máy móc “phản diện” kiểu Hollywood nổi dậy để tiêu diệt con người yếu đuối mà là sự liên kết: chúng ta cần đảm bảo cách thức nào cho việc trí tuệ cuả máy móc có thể vượt lên khỏi sự hiểu biết của chúng ta mà vẫn gắn kết với trí tuệ tự nhiên?

Một số người đang xét lại cách chúng ta tiếp cận những vấn đề này. Thay vì ám ảnh ai thông minh hơn hoặc sợ hãi công nghệ một cách vô lý, chúng ta phải nhớ rằng máy tính và máy móc được làm ra để cải thiện cuộc sống con người, giống như máy tính Watson của IBM đang giúp chúng ta chống lại những căn bệnh chết người. Điều này sẽ đảm bảo máy tính thực hiện nhiệm vụ ngày càng tốt hơn chỉ nhằm giúp chúng ta hoàn thiện cuộc sống.

“Điều quan trọng cần ghi nhớ rằng đây không phải cuộc đối đầu giữa con người với máy móc”, Mallick nói. “Đây là một sự cộng tác”.

Theo Time

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here