Hai công ty công nghệ toàn cầu đang đặt dấu ấn và tiền của vào hệ sinh thái startup mới nổi tại Đông Nam Á, nhưng đây không phải là hai hãng phương Tây như nhiều người mong đợi.

Không phải Google, Facebook hay Microsoft, một bộ đôi Trung Quốc là Alibaba và Tencent mới là những động lực đằng sau việc nhập khẩu một số vốn lớn và kinh nghiệm kinh doanh phong phú vào những startup hứa hẹn nhất tại Đông Nam Á.

Hai công ty đối thủ ở Trung Quốc có vẻ đã nhận ra được tiềm năng của khu vực này và đang hành động.

Điều này có nghĩa sẽ có thêm các cuộc chiến, các kịch tình và có lẽ nhiều hơn thế nữa – chào mừng tới Trò chơi Vương quyền phiên bản ngành công nghệ.

Một thị trường đầy hứa hẹn

Đông Nam Á từ lâu đã là khu vực kinh doanh đáng quan tâm của các nước láng giềng. Bên cạnh ngành công nghệ, Đông Nam Á còn là nơi có hơn 600 triệu khách hàng với 6 thị trường chính là Singapore, Indonesia, Thái Lan, Việt Nam, Malaysia và Philippines – nổi bật nhờ nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh đi kèm với số lượng người tiêu dùng tầng lớp trung lưu cũng ngày một đông.

Trong thời đại công nghệ hiện nay, điện thoại thông minh đã trở thành chất xúc tác chính. Giống như ở Ấn Độ, người dùng internet ở Đông Nam Á chủ yếu là trên di động và hầu hết họ đã bỏ qua máy tính cá nhân để nhảy thẳng qua dùng điện thoại hoặc máy tính bảng.

Một báo cáo năm ngoái do Google đồng tác giả cho thấy Đông Nam Á có 260 triệu người dùng internet với số người dùng tăng thêm 3,8 triệu mỗi tháng. Con số này kỳ vọng sẽ gia tăng lên mức 480 triệu người vào năm 2020. Dĩ nhiên, con số này chưa so được với Trung Quốc, đất nước có 731 triệu người dùng, một nửa là trên điện thoại; nhưng lại có nghĩa là cùng với Ấn Độ, Đông Nam Á sẽ là một khu vực phát triển công nghệ đầy tiềm năng.

Google cũng dự báo rằng “nền kinh tế internet” của khu vực – nghĩa là mọi ngành kinh doanh sinh ra từ web – sẽ trị giá 200 tỉ USD vào năm 2025, gấp  6,5 lần năm 2015 với chỉ 31 tỉ USD. Theo báo cáo, chỉ riêng ngành thương mại điện tử được dự báo tăng từ 5,5 tỷ USD năm 2015 lên 88 tỷ USD vào năm 2025, trong đó một nửa giá trị là từ Indonesia, nước có nền kinh tế internet lớn thứ 4 trên thế giới.

Trong năm qua, có vẻ như các công ty Trung Quốc đã chuyển từ tìm hiểu tình hình sang tích cực giành những phần riêng cho mình trong khu vực.

Bước đầu tiên của Alibaba là việc đầu tư 1 tỉ USD cho Lazada, một công ty thương mại điện tử tương tự Amazon đang hoạt động tại 6 nước ở Đông Nam Á vào tháng 4 năm 2016. Hợp đồng này là đầu tư lớn đầu tiên vào khu vực từ một công ty Trung Quốc.

Alibaba đã củng cố quyền sở hữu của mình bằng việc trả thêm 1 tỷ USD vào tháng 6 để tăng quyền nắm giữ lên 83% cổ phần. Nhờ đó, dưới sự giám sát của công ty, Lazada đã mở rộng kinh doanh sang các cửa hàng tạp hóa với việc mua lại Redmart của Singapore trong khi tung ra đề nghị kiểu Amazon về việc hợp tác với Netflix và Uber. Amazon được dự kiến sẽ gia nhập vào thị trường Đông Nam Á vào năm nay, với mục tiêu tung ra Q1 ban đầu có vẻ hơi quá tham vọng.

Jack Ma, chủ tịch Alibaba, người chỉ đạo mở rộng sang thị trường Đông Nam Á và Ấn Độ

CEO của Lazada, Max Bittner chia sẻ rằng công ty của ông dự định mở rộng cả 2 loại dịch vụ hiện chỉ có mặt ở Singapore tới những thị trường khác. Đây được cho là nơi mà vốn và kinh nghiệm của Alibaba bắt đầu hữu ích với Lazada.

Chúng tôi đã tìm thấy sự cân bằng phù hợp giữa việc tự do kinh doanh và việc dựa vào Alibaba như một người anh trai sẵn sàng giúp đỡ khi chúng tôi cần”, Bittner cho biết như vậy.

Alibaba còn đã bắt tay vào một loạt các dự án đầu tư fintech ở Đông Nam Á thông qua Ant Financial, chi nhánh tài chính của công ty.

Nguồn đầu tư toàn cầu của Ant Financial bao gồm một thỏa thuận trị giá 1,2 tỷ USD cho Moneygram của Mỹ và Kakao Pay của Hàn Quốc. Còn ở khu vực Đông Nam Á, nó đã làm việc với Ascend Money, Mynt ở Philippines, Emtek ở Indonesia, và M-Daq của Singapore .

Hồi đầu tháng này, Alibaba đã lại mở hầu bao để đầu tư 50 triệu USD vào trang bảo hiểm trực tuyến Compare Asia Group.

Trong khi đó, Tencent đã có một quá trình đầu tư lâu dài vào công truyền thông Sanook của Thái Lan và vừa rót 19 triệu USD vào hợp tác kinh doanh truyền thông với Ookbee, một công ty khác của Thái.

Về mặt sản phẩm, hãng đã đẩy mạnh dịch vụ âm nhạc miễn phí Joox tại khu vực Đông Nam Á như một đối thủ cạnh trang của Spotify, trong khi công ty gần đây đã đầu tư vào ứng dụng karaoke của Mỹ, Smule, rất có sức hút trong khu vực và có dự định mở rộng ở châu Á.

Thông qua các hoạt động đầu tư và mua lại của họ, rất rõ ràng rằng Alibaba và Tencent đang quan tâm đến thị trường Đông Nam Á. Họ chia sẻ tầm nhìn với chúng ta rằng khu vực này đã chín muồi cho các cơ hội trong lĩnh vực thương mại điện tử, thanh toán và thị phần bán hàng”, Vinnie Lauria, đồng sáng lập quỹ đầu tư Golden Gate Ventures của Singapore nhận xét.

Chọn phe

Các báo cáo giao dịch kể trên chỉ mới được công bố hoặc đi vào chính thức. Còn nhiều điều khác đang chờ được báo chí công bố hoặc đang đàm phán.

Qua những cuộc trò chuyện với những người sáng lập, chúng ta có thể hiểu rằng Tencent và Alibaba đã có ít nhất 10 cuộc thảo luận với các startup hoạt động trong ngành thương mại điện tử hoặc fintech ở Đông Nam Á.

Trong hầu hết các ví dụ này, có vẻ như cả 2 tập đoàn đã liên lạc với các công ty gần giống nhau để đưa ra đề nghị hoặc ký kết đầu tư ngay khi các startup sẵn sàng huy động vốn.

Một nhà đầu tư công nghệ nổi tiếng nhận xét, Tencent và Alibaba đang xâu xé hệ sinh thái startup tại Đông Nam Á.

Cuộc chiến lan sang ngành dịch vụ đặt xe

Alibaba dự kiến sẽ là một trong nhóm các nhà đầu tư đứng sau một vòng tài trợ mới đến 2 tỷ USD và dự kiến sẽ sớm hoàn tất cho Grab, đối thủ của Uber. Ngoài ra họ cũng đã có những buổi nói chuyện với Go-Jek, một đối thủ của Grab và Uber và cũng là công ty nổi tiếng dẫn đầu trong thị trường đặt xe ở Indonesia.

Tuy vậy, trong một diễn biến bất ngờ, Go-Jek cuối cùng lại gật đầu trước đề nghị từ Tencent như một phần trong thỏa thuận 1,2 tỷ USD chưa được công bố trong vòng gọi vốn, qua đó giúp định giá công ty lên đến 3 tỷ USD, như báo cáo hồi tháng Năm.

Các công ty được yêu cầu hợp tác với chỉ một trong hai đối thủ.

Trong thương mại điện tử, JD.com, đồng minh chiến lược của Tencent và cũng là công ty mà Tencent là một trong số các nhà đầu tư – đã liên kết chặt chẽ với nguồn đầu tư vào Tokopedia, một công ty Indonesia từng huy động vốn từ SoftBank.

Tuy nhiên, một nguồn tin cho biết Alibaba cũng đang thảo luận với công ty này để tiến hành đầu tư. Mối quan hệ lâu dài giữa Alibaba với SoftBank, bao gồm cả việc đầu tư sớm vào Alibaba, có lẽ là lý do vững chắc cho việc này.

Đề nghị từ Alibaba hay Tencent cũng đều nan giải như nhau khi các startup phải quyết định giữa hai đối thủ này.

Đây giống như lòng trung thành trong Trò chơi Vương quyền. Có một vài ví dụ ở Trung Quốc về các công ty được cả Tencent và Alibaba đầu tư – cả hai công ty sở hữu cổ phần tại Didi nhờ việc sáp nhập giữa hai công ty được họ đầu tư theo thứ tự là Didi Kuaidi và Didi Dache – vì vậy quyết định chọn công ty nào có ý nghĩa lâu dài đến các mối quan hệ và nhà đầu tư tương lai.

“Họ đang vẽ ranh giới rõ ràng với tập ngân phiếu của họ và chúng ta có thể thấy chiến tranh giữa hai gã khổng lồ diễn ra ở Singapore, Indonesia và Thái Lan,” Laura, người có công ty đầu tư vào Redmart cho biết.

Những bước đi đầu tiên

Tuy Alibaba và Tencent là những người tiên phong (và mạnh mẽ nhất), nhiều người dự đoán những công ty khác từ Trung Quốc và trên thế giới cũng sắp sửa nhảy vào thị trường này.

Singapore đóng vai trò là trung tâm của hệ sinh thái Đông Nam Á tiếp tục thu hút sự quan tâm lớn về đầu tư từ các công ty và nhà đầu tư Trung Quốc”, Michael Smith, một đối tác điều hành của công ty đầu tư mới Seedplus, chia sẻ.

Rõ ràng Tencent và Alibaba là một trong số những công ty lớn nhất đang tìm kiếm sự tăng trưởng trong các lĩnh vực như thương mại điện tử, fintech và logistics nhưng JD.com cũng đang đầu tư và tìm kiếm thêm các cơ hội trong khu vực”, ông nói.

Smith cũng chỉ ra rằng các công ty dịch vụ dùng chung xe đạp Mobike và Ofo đều chọn Singapore cho việc lần đầu mở rộng ra nước ngoài. Trong khi đó bên ngoài không gian startup, tập đoàn Trung Quốc Nesta đang đấu thầu mua các Tài sản của công ty Singapore’s Global Logistic  với giá khoảng 11 tỷ USD.

Chúng tôi vững tin rằng Singapore và các công ty được thành lập tại đây sẽ thu hút sự quan tâm của không chỉ các doanh nghiệp Trung Quốc mà còn của các công ty châu Âu và châu Mỹ đang muốn mở rộng ở châu Á”, Smith cho biết.

Các công ty công nghệ của Mỹ đang ngày càng hiện diện nhiều hơn tại Đông Nam Á với việc Google và Facebook mở các văn phòng điều hành địa phương ở nhiều quốc gia. Tuy nhiên sự xuất hiện của họ tập trung vào việc địa phương hóa các sản phẩm, bán hàng và tiếp thị nhiều hơn là đầu tư.

Google đã mua lại một ứng dụng trò chuyện và giao nhiệm vụ cho đội ngũ “Next Billion”để chỉnh sửa các dịch vụ hiện có và tạo ra các dịch vụ mới cho các thị trường mới nổi như Ấn Độ, Đông Nam Á và châu Phi.

Facebook và Twitter nằm trong số những công ty đã tiến hành nghiên cứu kỹ lưỡng thị trường để tìm hiểu thêm về cách thức người dùng ở các thị trường tiên phong sử dụng internet. Facebook thậm chí còn thử nghiệm một tính năng thanh toán xã hội ở Thái Lan để khám phá tiềm năng của thương mại qua mạng xã hội.

Kết quả của các hoạt động này đã giúp hình thành các sản phẩm như Facebook Lite, ứng dụng mạng xã hội phát triển nhanh nhất và ứng dụng web di động mới của Twitter nhưng hiện tại không ai trong số các gã khổng lồ công nghệ phương Tây tiến vào hệ sinh thái này tạo ra được những tác động như các đồng nghiệp của họ tại Trung Quốc.

Người phương Tây có vẻ đã chậm chân.

Nguồn: Tech Crunch

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here